Zand voor bestrating, welke zandsoort is geschikt?

In onze showtuin in Bergharen krijg ik deze vraag regelmatig: "Welk zand heb ik nu eigenlijk nodig?" Snap ik helemaal. Ik heb zelf, toen ik in 2004 begon, ook moeten leren dat "gewoon zand" niet bestaat. Ik heb klanten hun bestrating binnen een jaar zien verzakken omdat ze ophoogzand als inveegzand hadden gebruikt, en ik heb vaak genoeg gezien dat mensen veel te duur voegzand kochten voor een klus waar goedkoop vulzand had volstaan.

Deze blog is dan ook geen kopie van een fabrikantenfolder. Het is het overzicht dat ik ook op de vloer van de showroom geef, gebaseerd op wat ik in twintig jaar tegenkom aan vragen, misverstanden en klussen die wél goed uitpakten.

Voegzand, brekerzand, vulzand en speelzand zijn maar een klein deel van het brede aanbod aan zandsoorten dat geschikt is voor tuinen en bestrating.

Welk zand voor het invegen van bestrating?

Voor het invegen van klinkers en tegels met bredere voegen adviseer ik altijd brekerzand. De hoekige korrels haken in elkaar, waardoor de bestrating op zijn plek blijft en niet gaat schuiven. Ik ga in deze blog niet dieper in op alle varianten en prijzen. Dat overzicht, inclusief de verschillende korrelgroottes en onkruidwerende varianten, houd ik actueel op onze inveegzand-pagina.

Zand voor bestrating, de soorten op een rij

Bij het aanleggen van een terras, oprit of tuinpad komt vroeg of laat de vraag welke zandsoort bij je project past. Dit zijn de types die ik het vaakst meegeef.

• Ophoogzand is de onderlaag, voor het ophogen van tuinen en het opvullen van kuilen.
• Brekerzand gebruik je voor het invegen van bestrating, hieronder leg ik uit wat het is en waarom het werkt.
• Metselzand gebruik je voor metselmortel of beton.
• Grindzand heeft een grove structuur en is ideaal voor beton.
• Voegzand is fijner, gezeefd zand voor het voegen van metselwerk.
• Speelzand is schoon en veilig zand voor de zandbak.

Ophoogzand

Ophoogzand is het zand dat ik adviseer als er weinig eisen aan de korrel worden gesteld, bijvoorbeeld onder bestrating, bij het ophogen van een tuin of het dichten van een kuil. Het is ongezeefd zand, ook wel vulzand genoemd, en juist daarom relatief voordelig. Bij ons vind je het al vanaf een kleine 25 kg-zak tot een big bag van 1 m³ voor grotere klussen.

Een ding vertel ik er vaak bij. Ophoogzand is niet hetzelfde als speelzand, ook al lijkt dat qua prijs verleidelijk. Verderop in deze blog leg ik uit waarom dat verschil er echt toe doet.

Bekijk het assortiment > ophoogzand en vulzand

Wat is brekerzand?

Brekerzand ontstaat letterlijk bij het breken van steen. Het is het fijne restproduct dat overblijft nadat puin of natuursteen door een steenbreker is gehaald, vandaar de naam. Daardoor heeft het een hoekige, iets ruwe korrel, heel anders dan het ronde, gladde korrel van bijvoorbeeld rivierzand, en die hoekigheid is precies waarom het zo goed werkt. Ik leg het klanten meestal zo uit. Hoe hoekiger de korrel, hoe beter het zand in elkaar grijpt zodra je het invegt, en hoe minder snel het wegspoelt of de bestrating gaat verzakken.

Dat maakt brekerzand de meest gebruikte keuze voor het invegen van bestrating met een bredere voeg. Ik adviseer het ook als onderlaag bij gebakken klinkers, en let er goed op dat het niet onder gladde tegels komt. Daar kan de grove korrel namelijk beschadigingen veroorzaken. Voor de volledige uitleg over varianten, korrelgroottes en prijzen houd ik dat overzicht actueel op een centrale plek in plaats van het hier te herhalen.

Alle varianten, korrelgroottes en prijzen > inveegzand en brekerzand

Grindzand

Grindzand is precies wat de naam zegt, namelijk een mix van grind en zand met een grove structuur. Ik adviseer het als basis voor beton, want je hoeft alleen nog cement en water toe te voegen. Bij strenge sterkte-eisen, bijvoorbeeld een dragende constructie, raad ik meestal aan even te overleggen, want dan is grindzand niet altijd toereikend.

Bekijk het assortiment > grindzand

Metselzand

Metselzand adviseer ik voor metsel- of betonmortel. Het is een scherp, sterk zand met de juiste korrelhardheid om een stevige basis te leggen voor een muur of fundering. Dit is een van de zandsoorten waar ik klanten het snelst op zie besparen, terwijl het juist hier telt. Een muur staat er dertig jaar, en de mortel is de zwakste schakel als je hier bezuinigt.

Bekijk het assortiment > metselzand

Voegzand

Voegzand wordt vaak verward met brekerzand, terwijl het iets anders doet. Brekerzand vult de voegen van straatwerk, voegzand gebruik je voor het voegen van metselwerk. Het is een sterk gezuiverd natuurproduct, leverbaar in verschillende kleuren, waardoor de voeg de uitstraling van je metselwerk kan versterken of juist verzachten. Een nuance die ik er vaak bij vertel is dat de kleur na verloop van tijd licht kan verkleuren, omdat het een natuurproduct is. Dat is geen gebrek, dat hoort erbij.

Bekijk het assortiment > voeg- en lijmmiddelen

Speelzand

Speelzand is zand voor de zandbak, en het enige type waar ik het strengst op ben qua kwaliteit. Dat is ook logisch, met (klein)kinderen die erin spelen. Het zand is schoon, onscherp en valdempend, en laat water goed door zodat een zandbak niet blijft plassen na een regenbui.

Ik krijg regelmatig de vraag of ophoogzand ook als speelzand kan dienen. Mijn antwoord is nee. Aan ophoogzand worden nauwelijks eisen gesteld, waardoor het steentjes, schelpjes of andere vervuiling kan bevatten en bovendien minder water doorlaat door de compactere structuur. Voor een zandbak adviseer ik daarom altijd het daarvoor bedoelde speelzand.

Bekijk het assortiment > speelzand

Heb je nog vragen over welk zand bij jouw klus past? Neem gerust contact met mij op, of kom langs in onze showtuin in Bergharen. Ik denk graag met je mee.